Upadłość a wspólność majątkowa

Upadłość a majątek wspólny małżonków – praktyczny poradnik dla Klientów

Upadłość konsumencka jest jedną z najczęściej wybieranych form oddłużenia osób fizycznych. W praktyce kancelarii prawnych bardzo często pojawia się pytanie: co dzieje się z majątkiem wspólnym małżonków po ogłoszeniu upadłości jednego z nich? Poniższy artykuł wyjaśnia kluczowe kwestie, pokazując, jak wygląda postępowanie upadłościowe w kontekście małżeńskiego ustroju majątkowego.

Upadłość a wspólność majątkowa. Dlaczego upadłość wpływa na wspólność majątkową?

W Polsce większość małżeństw funkcjonuje w ustroju wspólności majątkowej ustawowej. Oznacza to, że majątek nabywany po ślubie – wynagrodzenia, oszczędności, ruchomości i nieruchomości – staje się majątkiem wspólnym.Gdy jeden z małżonków ogłasza upadłość konsumencką, ustawodawca przyjmuje, że wierzyciele powinni mieć możliwość zaspokojenia się także z tego majątku.

Upadłość a wspólność majątkowa. Kluczowa zasada: Z dniem ogłoszenia upadłości wspólność majątkowa ustaje, a cały majątek wspólny wchodzi do masy upadłości.

Skutki ogłoszenia upadłości jednego

z małżonków

Automatyczne ustanowienie rozdzielności majątkowej

Ogłoszenie upadłości przez jednego z małżonków powoduje z mocy prawa powstanie rozdzielności majątkowej. Dalsze składniki majątku nabywane przez drugiego małżonka po tej dacie nie wejdą już do masy upadłości.

Jednak:

➡ majątek zgromadzony do dnia ogłoszenia upadłości podlega zarządowi syndyka i może zostać przeznaczony na zaspokojenie wierzycieli.

Majątek wspólny trafia do masy upadłości

Do masy upadłości trafia m.in.:

• wspólne mieszkanie lub dom,

• samochód małżonków,

• środki na rachunkach bankowych,

• ruchomości domowe,

• inne wartościowe składniki majątku.

Syndyk ma prawo je zinwentaryzować, zabezpieczyć oraz sprzedać w toku postępowania.

Współmałżonek ma prawo do zwrotu połowy majątku

Małżonek niebędący upadłym może zgłosić do masy upadłości roszczenie o:

➡ zwrot równowartości połowy majątku wspólnego, który traci wskutek upadłości współmałżonka.

Jest to jednak roszczenie tzw. "kategoriowe", zaspokajane dopiero na późniejszym etapie postępowania – często po zaspokojeniu wierzycieli uprzywilejowanych i kosztów postępowania.

W praktyce oznacza to, że faktyczny zwrot może być niższy od wartości nominalnej.

Upadłość konsumencka a wspólne kredyty

Wspólne zobowiązania małżonków

Jeżeli małżonkowie posiadają wspólny kredyt lub inne zobowiązania:

• upadłość jednego z nich nie zwalnia drugiego ze spłaty,

• wierzyciele mogą nadal kierować roszczenia do małżonka, który nie ogłosił upadłości,

• dotyczy to przede wszystkim kredytów hipotecznych oraz gotówkowych.

Oznacza to, że w praktyce bank może domagać się spłaty pełnej kwoty od małżonka niebędącego w upadłości.

Czy oboje małżonkowie mogą ogłosić upadłość?

Wspólna upadłość małżonków – jak wygląda?

Polskie prawo nie przewiduje „wspólnego” wniosku małżonków, jednak każde z nich może złożyć wniosek o upadłość indywidualnie. Sąd może prowadzić te postępowania:

• równolegle,

• a w praktyce często w sposób skoordynowany,

• z pominięciem konieczności podwójnej sprzedaży tego samego majątku.

To rozwiązanie korzystne szczególnie wtedy, gdy zadłużenie dotyczy obojga małżonków.

Ochrona majątku przed skutkami upadłości

Czy intercyza chroni przed upadłością konsumencką?

Intercyza (umowa o rozdzielność majątkową) może zabezpieczyć majątek małżonka, ale tylko wtedy, gdy:

• została zawarta przed powstaniem zadłużenia,

• była rzeczywiście wykonywana (np. oddzielne konta, oddzielne nabytki).

Intercyza zawarta już po powstaniu długów nie wyłącza majątku z masy upadłości.

Co z mieszkaniem rodzinnym?

Jeżeli mieszkanie wchodzi w skład majątku wspólnego, syndyk może przeprowadzić jego sprzedaż. Jednocześnie upadły i jego rodzina mają prawo do:

➡ ekwiwalentu na wynajem mieszkania przez 12–24 miesiące.

Wysokość tej kwoty ustala sąd, a środki są potrącane z ceny sprzedaży nieruchomości.

Podsumowanie – najważniejsze informacje dla Klientów

• Ogłoszenie upadłości konsumenckiej powoduje automatyczne zniesienie wspólności majątkowej.

• Cały majątek wspólny trafia do masy upadłości, niezależnie od tego, który małżonek jest upadłym.

• Współmałżonek ma prawo domagać się zwrotu połowy majątku, ale zwykle na końcu postępowania.

• Wspólne kredyty mogą nadal obciążać małżonka, który nie ogłosił upadłości.

• Najlepszą ochroną jest intercyza zawarta przed powstaniem długów.

Potrzebujesz indywidualnej analizy?

Jeżeli rozważasz złożenie wniosku o upadłość konsumencką lub zastanawiasz się, jak postępowanie wpłynie na majątek Twój i Twojego małżonka, warto skorzystać z profesjonalnej pomocy prawnej.

Adwokat Martyna Skrzypek może:

• przeanalizować sytuację majątkową,

• ocenić ryzyko utraty majątku,

• przygotować kompletny wniosek o upadłość,

• reprezentować w całym postępowaniu.

  
  

UMÓW SIĘ